Khoảng 20.000 thủy thủ hiện đang bị mắc kẹt trên các tàu hàng tại eo biển Hormuz, phải đối mặt với nguy cơ bị tên lửa tấn công và tình trạng thiếu thốn lương thực, vật tư thiết yếu.

Trên các con tàu neo đậu quanh eo biển, cuộc sống hàng ngày của thủy thủ vẫn diễn ra theo nhịp: trực ca, kiểm tra máy móc và dọn dẹp boong. Tuy nhiên, bầu trời phía trên họ đã trở nên đầy bất ổn.

Amir, thủy thủ người Pakistan trên một tàu chở dầu gần Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), kể rằng anh thường xuyên thấy máy bay không người lái và tên lửa bay qua đầu. Mối lo lớn nhất của anh là các mảnh vỡ từ vụ đánh chặn trên không rơi xuống tàu.

Không xa đó, Hein, thủy thủ Myanmar, cho biết những cuộc đụng độ trên không giờ đã trở thành cảnh tượng quen thuộc. Một buổi sáng, hai chiếc tiêm kích nã đạn ngay phía trên thủy thủ đoàn. Do các tàu hàng không có nơi trú ẩn, mọi người chỉ còn cách chạy vội vào khoang tàu khi nghe tiếng động cơ gầm.

Theo các tổ chức hàng hải, căng thẳng tại Trung Đông khiến khoảng 20.000 thủy thủ bị mắc kẹt trong khu vực này. Một số tàu neo ngoài khơi, số khác nằm tại cảng, nhưng không nơi nào thực sự an toàn.

Eo biển Hormuz, nối Vịnh Ba Tư với vịnh Oman và biển Arab, chỉ rộng khoảng 33 km tại điểm hẹp nhất, là tuyến vận chuyển chiến lược quan trọng bậc nhất của thế giới. Luồng di chuyển dành cho tàu thuyền chỉ khoảng 3 km mỗi chiều, nhưng đây là “điểm nghẽn” quan trọng, vận chuyển 20-30% dầu thô và 20% khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) toàn cầu. Dầu từ Saudi Arabia, Iraq, UAE hay Kuwait đều phải đi qua đây.

Châu Á chịu tác động nặng nề nhất, với khoảng 80% lượng dầu vận chuyển qua Hormuz. Bất kỳ phong tỏa hay sự cố an ninh nào đều có thể làm gián đoạn chuỗi cung ứng, đẩy giá dầu và chi phí năng lượng tăng mạnh.

Ngoài nguy cơ chiến sự, tình trạng cô lập cũng gây áp lực tâm lý lớn. Internet và sóng điện thoại liên tục bị gián đoạn. Tại Pakistan, ông Ali Abbas nói rằng ông đã mất liên lạc với con trai nhiều ngày, kể từ cuộc gọi cuối thông báo vụ tấn công gần cảng.

Việc di chuyển trên biển cũng đầy rủi ro khi GPS bị gây nhiễu. Thuyền trưởng Seo-jun, quản lý hơn 20 thủy thủ Hàn Quốc và Myanmar, cho biết khi tiến vào Dubai, họ phải điều hướng hoàn toàn bằng mắt thường, mô tả cảm giác này như “người mù mò tìm tay nắm cửa”.

Thời gian mắc kẹt kéo dài khiến nhiều tàu gần cạn kiệt nhu yếu phẩm. Tàu của Seo-jun chỉ còn đủ thực phẩm tươi dùng trong hai tuần, nhiều tàu khác phải giảm khẩu phần để duy trì sinh hoạt.

Hein nhớ lại, trước khi chiến sự xảy ra, thủy thủ được phục vụ buffet, nhưng giờ chỉ còn một bữa ăn nhỏ mỗi ngày. Nguồn nước ngọt cũng đang giảm dần do hệ thống lọc nước biển hoạt động kém hiệu quả khi tàu phải neo lâu.

Mỗi ngày, hy vọng duy nhất của thủy thủ là những khoảnh khắc hiếm hoi có sóng điện thoại để gọi về nhà hoặc chờ tàu được phép rời vùng biển nguy hiểm.

Trước các rủi ro an ninh tại Trung Đông – bao gồm tấn công, rải thủy lôi và nhiễu GPS – nhiều tập đoàn vận tải lớn như MSC, Maersk, CMA CGM, Hapag-Lloyd đã tạm ngưng tuyến qua khu vực này. Các tàu container buộc phải đi lộ trình dài hơn, vòng qua mũi Hảo Vọng (Nam Phi) để bảo đảm an toàn cho thủy thủ đoàn và hàng hóa.