Bộ Khoa học và Công nghệ đang tham khảo và lấy thêm ý kiến về dự thảo Nghị định hướng dẫn một số điều của Luật Chuyển đổi số, lần đầu tiên đề xuất khái niệm “dịch vụ công trực tuyến chủ động”. Đây là loại hình dịch vụ được triển khai trên môi trường số, tận dụng các dữ liệu hợp pháp sẵn có để chủ động phát hiện nhu cầu, sự kiện, hoặc nghĩa vụ của cá nhân, tổ chức.

Trên cơ sở đó, cơ quan nhà nước có thể nhắc nhở, chuẩn bị hồ sơ điện tử, dự báo và gợi ý phương án phù hợp để người dân thực hiện dịch vụ công một cách thuận tiện và nhanh chóng.

Dự thảo phân loại dịch vụ công trực tuyến chủ động thành ba mức độ:

• Mức 1 – Nhắc thực hiện: Cơ quan nhà nước phát hiện các mốc sự kiện hoặc nghĩa vụ phát sinh, từ đó gửi thông báo và hướng dẫn tổ chức, cá nhân thực hiện dịch vụ công trực tuyến. Người dân sẽ được nhắc nhở lập và nộp hồ sơ theo đúng quy định.
• Mức 2 – Nhắc nhở và chuẩn bị hồ sơ: Ngoài việc gửi nhắc nhở, dịch vụ này còn chủ động tạo lập hoặc chuẩn bị hồ sơ điện tử, kết hợp dữ liệu từ các hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu có thẩm quyền. Người dân chỉ cần xác nhận hoặc bổ sung thông tin nếu cần, giúp giảm thiểu công sức và thời gian khi thực hiện thủ tục.
• Mức 3 – Nhắc nhở, chuẩn bị hồ sơ và đề xuất phương án: Dịch vụ ở mức này không chỉ cung cấp các chức năng của mức 2 mà còn phân tích, so sánh và khuyến nghị phương án tối ưu để tổ chức, cá nhân lựa chọn trong trường hợp có nhiều phương án giải quyết cùng hướng đến một kết quả. Việc đề xuất dựa trên lợi ích hợp pháp, chi phí, thời gian, mức độ thuận tiện và nghĩa vụ phát sinh, đảm bảo người dân vẫn giữ quyền tự quyết trong việc lựa chọn dịch vụ.

Dự thảo đặt mục tiêu tới năm 2030, 50% dịch vụ công trực tuyến thiết yếu sẽ được triển khai ở mức chủ động, có thể cá thể hóa nhờ AI, tự động thông báo hoặc gợi ý hành động dựa trên các mốc quan trọng trong cuộc đời người dân.

Việc triển khai dịch vụ chủ động này nhằm nâng cao chất lượng phục vụ, tối ưu hóa hiệu quả quản lý của cơ quan nhà nước, giảm thiểu thời gian và chi phí cho người sử dụng, đồng thời tăng mức độ hài lòng của người dân và doanh nghiệp.

Về nguyên tắc quản lý, dịch vụ công trực tuyến chủ động sẽ:

• Lấy tổ chức, cá nhân làm trung tâm, đảm bảo nâng cao quyền lợi, trải nghiệm và sự hài lòng của người dân.
• Đảm bảo khai thác dữ liệu hợp pháp, minh bạch, đúng thẩm quyền và mục đích, có khả năng kiểm tra, giám sát và truy vết trên môi trường số.
• Tôn trọng quyền riêng tư và quyền tự quyết, không bắt buộc tổ chức, cá nhân phải sử dụng dịch vụ chủ động và không làm hạn chế quyền lựa chọn của người sử dụng.
• Triển khai thí điểm và đánh giá hiệu quả trước khi nhân rộng trên phạm vi toàn quốc.

Ngoài các quy định về dịch vụ công trực tuyến, dự thảo Nghị định còn làm rõ các khái niệm liên quan đến chuyển đổi số, các quy định về chiến lược, chương trình, kế hoạch triển khai chuyển đổi số, hỗ trợ doanh nghiệp trong chuyển đổi số, quản lý thông tin và các hệ thống số, nền tảng số, dịch vụ công trực tuyến. Luật Chuyển đổi số, được Quốc hội thông qua tháng 12/2025, sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 1/7 tới.

Việc triển khai dịch vụ công trực tuyến chủ động đánh dấu bước tiến quan trọng trong Chương trình phát triển Chính phủ số, nhằm đảm bảo các thủ tục hành chính trở nên thuận tiện hơn, giảm gánh nặng cho người dân và doanh nghiệp, đồng thời tối ưu hóa công tác quản lý và phục vụ của cơ quan nhà nước trong kỷ nguyên số.

Nguồn: TinTucNews