Sau khi Starlink được cấp phép thử nghiệm dịch vụ tại Việt Nam, người dùng trong nước sắp có cơ hội tiếp cận Internet vệ tinh – một giải pháp kết nối không phụ thuộc hoàn toàn vào hạ tầng mặt đất. Tuy nhiên, các chuyên gia nhận định dịch vụ khó trở thành lựa chọn phổ biến do nhiều hạn chế về chi phí, thiết bị và đặc thù nhu cầu sử dụng.

Hạ tầng Internet trên giải đất Việt Nam hiện nay

Ông Nguyễn Anh Cương là Phó cục trưởng Cục Viễn thông – Bộ Khoa học và Công nghệ, nhấn mạnh rằng Việt Nam đang sở hữu hạ tầng viễn thông hiện đại, thuộc “top đầu thế giới”. Mạng 4G phủ sóng gần 99,8%, mạng 5G đã phủ hơn 90% dân số. Hơn 87% hộ gia đình đã kết nối Internet cáp quang, với mạng lưới cáp quang phủ toàn bộ 63 tỉnh, thành phố. Về chất lượng, Internet Việt Nam được xếp hạng cao trên thế giới, cả về băng rộng cố định và di động.

Trong bối cảnh này, Starlink không nhằm cạnh tranh trực tiếp với hạ tầng mạng mặt đất. Thực tế, việc trở thành một dịch vụ “thay thế” hạ tầng hiện có là không khả thi. Thay vào đó, Starlink đóng vai trò bổ sung, cung cấp Internet ở các khu vực đặc biệt khó khăn, ít dân cư, nơi mạng cố định hay di động khó triển khai, cũng như làm kênh dự phòng trong các tình huống thiên tai hoặc thảm họa.

Starlink: Lợi ích và hạn chế

Theo ông Đoàn Quang Hoan, Phó chủ tịch Hội Vô tuyến điện tử Việt Nam, Starlink khó trở thành nhà cung cấp băng rộng phổ cập tại Việt Nam. Mục tiêu ban đầu của dịch vụ là phục vụ các vùng chưa có hạ tầng Internet mặt đất. Trong khi đó, Việt Nam hiện chỉ còn một số bản làng xa xôi chưa được kết nối, đa phần thiếu điện hoặc các điều kiện hạ tầng cơ bản, khiến khả năng sử dụng dịch vụ bị hạn chế.

Một điểm khác biệt lớn của Starlink so với Internet truyền thống là phương thức kết nối. Người dùng cần lắp một chảo thu tín hiệu hướng lên bầu trời, kết nối với bộ định tuyến wifi để phát Internet. Không giống mạng di động có trạm BTS cố định và điện thoại có thể di chuyển, Starlink yêu cầu thiết bị mặt đất cố định và liên tục kết nối với các vệ tinh đang bay qua trên bầu trời. Việc này đặt ra yêu cầu kỹ thuật cao hơn cho người dùng, đồng thời khó áp dụng cho kết nối di động thông thường.

Chi phí là một rào cản khác. Thiết bị kết nối Internet thông thường chỉ vài trăm nghìn đồng, trong khi thiết bị đầu cuối của Starlink từ 300 đến 500 USD, chưa kể phí dịch vụ hàng tháng. Do đó, dịch vụ khó phù hợp với đại đa số người dùng phổ thông.

Đối tượng sử dụng phù hợp

Starlink có tiềm năng phục vụ những lĩnh vực mà hạ tầng Internet mặt đất khó vươn tới, đặc biệt trong kinh tế biển và các hoạt động đặc thù:

• Ngành thủy sản và đánh bắt xa bờ: Các tàu thuyền cần kết nối để cập nhật thông tin thị trường, dự báo thời tiết, theo dõi hành trình và bảo đảm an toàn trên biển.
• Các giàn khoan dầu khí: Giúp triển khai IoT, tự động hóa và kết nối dữ liệu với đất liền, tối ưu hoạt động khai thác.
• Vận tải biển, logistics: Theo dõi vận tải hàng hóa, giám sát hành trình, giao tiếp và điều phối tàu, kho bãi trên biển.

Hiện nay, một số tàu thuyền và giàn khoan đã sử dụng dịch vụ VSAT của VNPT để kết nối Internet qua vệ tinh, nhưng chi phí cao và băng thông hạn chế, chỉ phục vụ dữ liệu cơ bản. Starlink hứa hẹn trở thành giải pháp kinh tế hơn và linh hoạt hơn cho nhóm khách hàng ngách này.

Công nghệ và quỹ đạo vệ tinh

Starlink thuộc SpaceX, do tỷ phú Elon Musk sở hữu, hoạt động với hệ thống vệ tinh quỹ đạo thấp khoảng 550 km so với mặt đất – thấp hơn nhiều so với vệ tinh địa tĩnh truyền thống ở độ cao hơn 35.000 km. Quỹ đạo thấp giúp giảm độ trễ, tăng tốc độ truy cập Internet, nhưng cũng yêu cầu nhiều vệ tinh hơn để phủ sóng liên tục.

Starlink là doanh nghiệp nước ngoài đầu tiên được Việt Nam cấp phép thử nghiệm Internet vệ tinh, nhưng thời gian triển khai và giá dịch vụ hiện vẫn chưa được công bố.

Kết luận

Mặc dù Starlink khó thay thế Internet mặt đất trong đại đa số các hộ gia đình, dịch vụ này vẫn đóng vai trò quan trọng như một giải pháp bổ sung trong hệ sinh thái hạ tầng số, đặc biệt là ở các vùng xa xôi, trên biển, hoặc trong tình huống khẩn cấp khi mạng lưới mặt đất gặp sự cố. Các doanh nghiệp hoạt động trên biển, ngành năng lượng hay logistics có thể tận dụng Internet vệ tinh để tối ưu hóa quy trình và giảm chi phí so với các giải pháp vệ tinh hiện hữu.

Với những lợi ích và hạn chế trên, Starlink tại Việt Nam sẽ là dịch vụ chuyên dụng, phục vụ khách hàng “ngách” thay vì trở thành một sản phẩm phổ biến dành cho toàn bộ người dân.

Nguồn: TinTucNews