Trong những năm gần đây, các công ty robot hình người Trung Quốc đã chứng kiến sự phát triển vượt bậc, đặc biệt sau giai đoạn “đánh phủ đầu” ở thị trường nội địa. Những cỗ máy robot không chỉ trở nên phổ biến tại Trung Quốc mà còn được dự đoán sẽ sớm bước ra thị trường quốc tế. Tuy nhiên, quá trình này đi kèm với hàng loạt thách thức về công nghệ, tiêu chuẩn pháp lý, dịch vụ hậu mãi và uy tín thương hiệu.
Lợi thế cạnh tranh của robot Trung Quốc
Năm 2025 được xem là bước ngoặt quan trọng của ngành robot hình người Trung Quốc. Theo nhận định của Selina Xu – chuyên gia về chính sách AI, từng là CEO Google, các công ty Trung Quốc đã vượt trội so với đối thủ Mỹ về tốc độ phát triển và sản lượng robot.
Lý do chính xuất phát từ chuỗi cung ứng phần cứng đã được xây dựng vững chắc nhờ ngành xe điện, từ cảm biến, pin đến linh kiện điện tử. Ngoài ra, năng lực sản xuất quy mô lớn và nền tảng nghiên cứu & phát triển mạnh mẽ giúp Trung Quốc đi trước đối thủ phương Tây.
Bên cạnh đó, robot hình người nằm trong danh mục ưu tiên phát triển của chiến lược “Made in China 2025”. Ban đầu Trung Quốc tập trung vào tự động hóa, nhưng nhanh chóng chuyển hướng sang robot hình người nhờ khả năng tích hợp AI đa phương thức – trí tuệ nhân tạo có thể vận hành trong môi trường thực tế, tự nhận dạng vật thể và tương tác với con người.
Kết quả là, các công ty Trung Quốc hiện sở hữu “đội quân” robot hình người hùng hậu. Dữ liệu Forbes công bố tháng 1/2026 cho thấy trên toàn cầu có 13.317 robot hình người xuất xưởng, với 5 vị trí dẫn đầu đều thuộc Trung Quốc, bao gồm Agibot (5.168), Unitree (4.200), UBTech (1.000), Leju Robotics (500) và Engine AI (400).
Không chỉ số lượng vượt trội, robot Trung Quốc còn được đánh giá cao về chất lượng nhờ linh kiện cốt lõi đạt chuẩn, giải pháp phần mềm linh hoạt theo kịch bản thực tế, cùng hệ thống nghiên cứu và dịch vụ hậu cần tại địa phương.
Bước ra thị trường quốc tế
Bên cạnh thị trường trong nước, robot Trung Quốc đã bắt đầu mở rộng hoạt động ra nước ngoài. Một dấu ấn quan trọng là ngày 9/2/2026, tại trụ sở Liên Hợp Quốc, ba robot Yuanzheng A2, Lingxi X2 và Kuto D1 của Agibot xuất hiện trong lễ chào mừng Tết Nguyên Đán, thu hút sự chú ý của 13 đại diện Liên Hợp Quốc, hơn 120 đại diện thường trực và hơn 500 khách mời. Đây là lần đầu tiên robot hình người xuất hiện trong phòng họp của một tổ chức liên chính phủ, đánh dấu bước tiến ngoại giao và hội nhập công nghệ quốc tế.
Các công ty robot Trung Quốc cũng tích cực triển khai hoạt động thương mại tại thị trường quốc tế. Agibot đã khai trương trung tâm trải nghiệm robot hình người tại Malaysia, ra mắt sản phẩm tại Milan, Ý và ký kết hợp tác chiến lược với Minth Group ở Đức.
Songyan Dynamics (Noetix Robotics) tập trung vào 5 khu vực trọng điểm gồm Bắc Mỹ, Trung Đông, châu Âu, Đông Nam Á, Nhật Bản và Hàn Quốc, với kế hoạch mở rộng hàng nghìn sản phẩm vào quý II/2026. Unitree Robotics từ năm 2018 đã lên kế hoạch mở rộng toàn cầu, dự kiến doanh thu quốc tế chiếm 50% tổng doanh thu hàng năm. Magic Atom hiện có R&D, khu trưng bày và dịch vụ tại 27 quốc gia và vùng lãnh thổ.
Động lực thúc đẩy sự bùng nổ quốc tế
Các chuyên gia đánh giá rằng bước ra toàn cầu là tất yếu đối với các công ty robot Trung Quốc sau khi đã kiểm chứng công nghệ và mô hình kinh doanh trong nước. Ưu thế chuỗi cung ứng cho phép nội địa hóa linh kiện cốt lõi như bộ điều khiển, pin và cấu trúc khung trên 50%, giúp giảm chi phí và tăng khả năng cạnh tranh. Các linh kiện quan trọng khác như vitme bi (ball screw), động cơ servo, bộ mã hóa hay bộ giảm tốc cũng đang từng bước đạt các đột phá, cho phép sản xuất hàng loạt với chất lượng ổn định.
Một ví dụ tiêu biểu là bàn tay robot DexHand021 Pro của Lingqiao Intelligence với 22 bậc tự do, giá chỉ từ 14.000 đến 28.000 USD, bằng 1/5 sản phẩm phương Tây. Một robot hình người hoàn chỉnh của Trung Quốc có giá chỉ bằng 50-70% so với đối thủ nước ngoài.
Những rào cản lớn cần vượt qua
Dù vậy, robot hình người Trung Quốc khi vươn ra toàn cầu vẫn phải đối mặt với nhiều thách thức. Thứ nhất là vấn đề tuân thủ quy định ở từng thị trường, từ tiêu chuẩn an toàn, quyền riêng tư, dữ liệu, đến bảo vệ môi trường. Thứ hai là uy tín và bản địa hóa dịch vụ hậu mãi – robot đòi hỏi kỹ thuật bảo trì, gỡ lỗi và hỗ trợ tại chỗ, đội ngũ ở Trung Quốc khó đáp ứng nhanh nếu khách hàng ở nước ngoài.
Thêm vào đó, việc xâm nhập vào các thị trường quốc tế còn gặp khó khăn về chính sách. Ví dụ, Đạo luật Robot hình người 2025 tại Mỹ đề xuất hạn chế mua robot hình người AI từ một số quốc gia, bao gồm Trung Quốc.
Robot hiện chủ yếu phục vụ giáo dục, nghiên cứu, giải trí và tuần tra an ninh, chưa thâm nhập vào sản xuất công nghiệp hoặc dịch vụ gia đình quy mô lớn. So với xe điện thông minh, robot hình người yêu cầu tiêu chuẩn an toàn cao hơn, dữ liệu và độ ổn định vận hành khắt khe hơn, đồng thời khách hàng ưu tiên khả năng kiểm soát và độ tin cậy.
Tầm nhìn dài hạn
Theo Gasgoo, làn sóng mở rộng robot hình người năm 2026 là bước trưởng thành của ngành công nghiệp Trung Quốc. Chỉ khi vượt qua bốn “cánh cửa” gồm tuân thủ pháp lý, dịch vụ hậu mãi, công nghệ và hệ sinh thái toàn cầu, các công ty robot mới có thể trở thành những “người định hình” thị trường. Quá trình này không chỉ là thương mại, mà còn là sự xung đột và hội nhập sâu sắc giữa ngành công nghệ Trung Quốc với các chuẩn mực toàn cầu.
Nguồn: TinTucNews
