Những hành vi thường gặp vào buổi tối như thức khuya, ngủ không đủ, ăn khuya hay tiếp xúc với ánh sáng nhân tạo đều có thể gây tác động xấu, làm tăng nguy cơ mắc các bệnh tim mạch.

Buổi tối là thời điểm cơ thể bước vào giai đoạn phục hồi, cân bằng các chức năng sinh lý sau một ngày hoạt động. Hệ tim mạch, nội tiết và chuyển hóa đều chịu sự điều phối chặt chẽ của nhịp sinh học. Theo ThS.BS Ân Tuấn Đạt, khoa Tim mạch, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội, bất kỳ yếu tố nào làm đảo lộn trạng thái cân bằng này đều có thể ảnh hưởng đến huyết áp, nhịp tim, chức năng mạch máu và làm tăng nguy cơ biến cố tim mạch.

Thức khuya và thiếu ngủ

Vào ban đêm, huyết áp và nhịp tim giảm xuống để hệ tim mạch được nghỉ ngơi – hiện tượng này được gọi là “dipping”. Nếu thường xuyên ngủ muộn hoặc ngủ không đủ giấc, hoạt động của hệ thần kinh giao cảm tăng lên, cơ thể tiết nhiều cortisol và các hormone stress, làm mất đi sự hạ huyết áp sinh lý. Tình trạng này kéo dài có liên quan đến nguy cơ tăng huyết áp, rối loạn lipid máu, đề kháng insulin và béo phì, so với những người có giấc ngủ đều đặn và đúng giờ.

Giấc ngủ không đều

Thời gian đi ngủ và thức dậy thất thường cũng gây ảnh hưởng xấu cho tim mạch. Sự thay đổi liên tục giờ ngủ – thức làm gián đoạn nhịp sinh học, từ đó làm tăng nguy cơ xơ vữa động mạch và các biến cố tim mạch như nhồi máu cơ tim hay đột quỵ. Ngay cả khi tổng số giờ ngủ đủ, giấc ngủ thiếu ổn định vẫn là yếu tố nguy cơ độc lập đối với sức khỏe tim mạch.

Tiếp xúc ánh sáng ban đêm

Ánh sáng từ đèn, tivi, điện thoại hay các thiết bị điện tử trong phòng ngủ có thể ức chế melatonin – hormone điều hòa giấc ngủ và nhịp sinh học. ThS.BS Ân Tuấn Đạt cho biết, tiếp xúc với ánh sáng trong khung giờ ngủ có liên quan đến tăng nguy cơ cao huyết áp, bệnh mạch vành và các biến cố tim mạch, cao hơn khoảng 30-50% so với người ngủ trong môi trường tối hoàn toàn. Điều này cho thấy chất lượng môi trường ngủ quan trọng không kém số giờ ngủ.

Ăn khuya

Ăn muộn, đặc biệt với các thực phẩm giàu năng lượng, chất béo bão hòa và đường, khiến cơ thể phải xử lý lượng calo lớn vào lúc chuyển hóa đã giảm. Vào buổi tối, độ nhạy insulin suy giảm, khả năng kiểm soát đường huyết và mỡ máu trở nên kém hơn, dẫn đến tăng đường huyết sau ăn, tăng triglyceride và tích lũy mỡ nội tạng. Lặp lại thói quen này lâu dài thúc đẩy tăng huyết áp, rối loạn lipid máu và xơ vữa động mạch – những yếu tố quan trọng gây bệnh mạch vành.

Khuyến nghị để bảo vệ tim mạch vào buổi tối

Bác sĩ Đạt khuyên mọi người:

• Giữ giờ đi ngủ cố định, ngủ trước 23h và đảm bảo 7-8 tiếng mỗi đêm.
• Phòng ngủ nên tối, yên tĩnh, tắt thiết bị điện tử và giảm tiếp xúc ánh sáng ít nhất 30–60 phút trước khi ngủ.
• Ăn tối kết thúc trước 19–20h, hoặc tối thiểu 2–3 tiếng trước giờ đi ngủ, hạn chế chất béo bão hòa và đường bổ sung.
• Thực hiện các thói quen thư giãn như đọc sách, tập thở hoặc thiền để ổn định nhịp tim và huyết áp trước khi nghỉ ngơi.

Nguồn: TinTucNews