TP HCM đã được Bộ Chính trị chấp thuận chủ trương xây dựng Luật đô thị đặc biệt, tương tự như Luật Thủ đô của Hà Nội, nhằm tạo khung pháp lý phù hợp với quy mô và vai trò của đô thị lớn nhất cả nước. Dự thảo luật dự kiến sẽ được trình Quốc hội xem xét vào cuối năm 2026.
Thông tin này được ông Nguyễn Văn Được, Chủ tịch UBND TP HCM chia sẻ tại hội thảo “Giải pháp thúc đẩy tăng trưởng hai chữ số từ các động lực truyền thống và các động lực mới trong bối cảnh bảo đảm ổn định năng lượng”, tổ chức chiều 13/3 với sự tham gia của nhiều chuyên gia, nhà khoa học và nhà quản lý.
Theo ông Nguyễn Văn Được, tại cuộc họp gần đây của Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy TP HCM Trần Lưu Quang đã đề xuất ban hành các cơ chế đặc thù mạnh hơn cho thành phố, trong đó có việc xây dựng Luật đô thị đặc biệt tương tự Luật Thủ đô. Đề xuất này đã được Bộ Chính trị thống nhất về chủ trương.
Về lộ trình thực hiện, TP HCM dự kiến hoàn thiện đề cương xây dựng luật trong tháng 3/2026 và hoàn tất dự thảo vào tháng 4 cùng năm. Từ tháng 5 đến tháng 6/2026, thành phố Hồ Chí Minh sẽ tổ chức các hội thảo, lấy ý kiến chuyên gia, nhà khoa học và cộng đồng để hoàn thiện nội dung trước khi trình Quốc hội khóa XVI xem xét, đã được thông qua tại kỳ họp thứ hai vào cuối năm 2026.
Ý tưởng xây dựng Luật đô thị đặc biệt dành cho TP HCM đã được các chuyên gia và lãnh đạo thành phố đề cập trong nhiều năm qua. Thời gian gần đây, thành phố đã được Quốc hội cho phép áp dụng một số cơ chế đặc thù, song nhiều ý kiến cho rằng các chính sách thí điểm có thời hạn vẫn chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu phát triển. Việc ban hành một đạo luật riêng được kỳ vọng sẽ tạo hành lang pháp lý ổn định và lâu dài, thay thế cho các nghị quyết thí điểm ngắn hạn.
Bên cạnh việc hoàn thiện thể chế, Chủ tịch UBND TP HCM cho rằng để duy trì đà tăng trưởng bền vững, thành phố cần tiếp tục chuyển đổi mô hình phát triển theo hướng cốt lõi tri thức, khoa học – công nghệ và đổi mới sáng tạo. Những động lực tăng trưởng mới được xác định gồm phát triển trung tâm tài chính quốc tế, hệ thống cảng biển, ngành công nghiệp bán dẫn, trí tuệ nhân tạo (AI) và trung tâm dữ liệu.
Theo ông, để đạt mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số, TP HCM cần tận dụng tối đa các cơ chế mà Trung ương đã cho phép thông qua các nghị quyết như 98, 188, 260, cũng như Luật đô thị đặc biệt trong tương lai. Thành phố cũng sẵn sàng đề xuất thí điểm thêm các cơ chế chính sách mới theo mô hình “sandbox” trong quá trình triển khai.
Tại hội thảo, PGS.TS Trần Hoàng Ngân, Chủ tịch Hội đồng tư vấn đột phá phát triển của Trường Đại học Sài Gòn, nhận định bối cảnh hiện nay vừa đặt ra nhiều thách thức nhưng cũng mở ra cơ hội để TP HCM thúc đẩy chuyển đổi xanh, chuyển đổi số và tái cơ cấu nền kinh tế.
Ông cho rằng trong ngắn hạn, thành phố cần tập trung ổn định giá xăng dầu, tăng cường kiểm soát buôn lậu, hỗ trợ an sinh xã hội, trợ giá giao thông công cộng và bình ổn giá lương thực, thực phẩm. Về lâu dài, TP HCM cần đầu tư mạnh vào hạ tầng xanh và thúc đẩy chuyển đổi từ phương tiện sử dụng nhiên liệu hóa thạch sang các nguồn năng lượng sạch.
PGS.TS Trần Hoàng Ngân cũng đề xuất thành lập một nhóm ứng phó khủng hoảng năng lượng khẩn cấp do một Phó chủ tịch UBND TP HCM được bầu làm trưởng nhóm, với sự tham gia của lãnh đạo các sở, ngành để chủ động đối phó với những biến động năng lượng trong tương lai.
Trong khi đó, Chủ tịch Hội đồng TS Trần Du Lịch tư vấn thực hiện Nghị quyết 98, cho rằng để đạt được mục tiêu tăng trưởng hai con số một cách chuẩn mực, TP HCM cần chuyển đổi mô hình phát triển từ dựa vào vốn sang dựa vào năng suất, đồng thời áp dụng chiến lược tăng trưởng hai tốc độ cho các nhóm ngành kinh tế.
Theo mô hình này, các lĩnh vực truyền thống như công nghiệp và dịch vụ có thể duy trì tốc độ tăng trưởng ổn định, trong khi thành phố cần tập trung thúc đẩy các ngành công nghệ cao và dịch vụ giá trị gia tăng như tài chính, công nghệ khoa học và dịch vụ chất lượng cao với tốc độ tăng trưởng vượt trội. Những lĩnh vực này sẽ trở thành động lực kéo toàn bộ nền kinh tế đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số.
Ông cho rằng việc phân nhóm ngành theo tốc độ phát triển sẽ giúp thành phố dự báo chính xác hơn về tăng trưởng của từng lĩnh vực, từ đó xây dựng chiến lược phát triển phù hợp. Mô hình tăng trưởng hai tốc độ cao cũng cần được tích hợp vào quy hoạch tổng thể của TP HCM, gắn với định hướng không gian phát triển đô thị và các ngành kinh tế chủ lực.
Để thực hiện mục tiêu này, các chuyên gia cho rằng TP HCM cần tiếp tục cải cách thể chế, mở rộng các cơ chế thử nghiệm chính sách, đồng thời đầu tư mạnh vào hạ tầng chiến lược như giao thông kết nối vùng, cảng biển, hạ tầng số và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo.
Nguồn: TinTucNews
