Nhiều nam giới đang đối mặt với vô sinh phải chịu áp lực tâm lý nặng nề từ việc mong có con và những yêu cầu nghiêm ngặt trong quá trình điều trị. Tình trạng này thường dẫn đến giảm ham muốn, rối loạn cương dương và các vấn đề liên quan đến chức năng tình dục.

ThS.BS Phạm Văn Dương, chuyên khoa Nội tổng hợp tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội, cho biết điều trị vô sinh không chỉ đòi hỏi sức khỏe thể chất và chi phí cao mà còn tác động mạnh mẽ đến tinh thần. Nhiều nghiên cứu chỉ ra rằng các cặp vợ chồng vô sinh có tỷ lệ rối loạn tâm lý và tình dục cao hơn đáng kể so với những cặp có khả năng sinh con bình thường.

Nguyên nhân có thể xuất phát từ việc phải trải qua nhiều thủ thuật xâm lấn lặp đi lặp lại, gây căng thẳng, lo âu và tích tụ cảm xúc tiêu cực, dẫn đến giảm hứng thú và khoái cảm tình dục. Thêm vào đó, việc phải quan hệ theo lịch trình điều trị hay kiêng cữ một số điều theo hướng dẫn y tế khiến việc gần gũi trở nên áp lực và mất tự nhiên.

Nam giới thường ít được chú ý về mặt tâm lý hơn nữ giới do định kiến về “phái mạnh”. Họ ít khi chủ động tìm kiếm hỗ trợ, dẫn đến sự dồn nén kéo dài có thể gây trầm cảm, rối loạn lo âu và tăng cảm giác tự ti. Áp lực nối dõi, đặc biệt với những người con một, càng làm tăng nguy cơ né tránh quan hệ do sợ thất bại.

“Quan hệ tình dục vốn là sự kết nối tình cảm, nhưng khi đi kèm với áp lực và thất vọng, sự thân mật sẽ bị suy giảm dần,” bác sĩ Dương nhận định. Nghiên cứu cho thấy 69% nam giới có nồng độ hormone căng thẳng cortisol cao thường giảm ham muốn tình dục. Một phân tích tổng hợp từ 49 nghiên cứu khác cũng ghi nhận rằng nam giới trầm cảm có nguy cơ mắc rối loạn cương dương cao hơn 39% so với nhóm không gặp vấn đề tâm lý.

Tại IVF Tâm Anh, khoảng 35% nam giới vô sinh khi đến khám gặp các vấn đề rối loạn tình dục như giảm ham muốn, rối loạn cương hay xuất tinh sớm. Thời gian vô sinh càng kéo dài, tỷ lệ xuất hiện các triệu chứng này càng cao.

Anh Cường, 36 tuổi, đã trải qua nửa năm rối loạn cương do căng thẳng vì vô sinh. Sau 4 năm kết hôn mà chưa có con, dù đã thực hiện nhiều biện pháp “bổ thận, dưỡng tinh”, áp lực khiến việc gần gũi với vợ trở thành nhiệm vụ, thiếu tự nhiên và thoải mái. Trong khi đó, anh Hùng, 3 năm vô sinh do tinh trùng yếu và vợ mắc buồng trứng đa nang, trải qua hai lần IUI thất bại khiến anh mặc cảm về sức khỏe sinh lý nhưng ngại tìm đến bác sĩ.

ThS.BS Vũ Thị Ngọc đang công tác tại Trung tâm Hỗ trợ sinh sản, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, giải thích căng thẳng kéo dài gây rối loạn trục dưới đồi – tuyến yên – tinh hoàn, kích hoạt cơ chế glucocorticoid và adrenergic, dẫn đến co mạch tại tinh hoàn, giảm testosterone, ảnh hưởng tới sản xuất tinh trùng và chức năng sinh lý. Stress oxy hóa cũng làm giảm chất lượng tinh dịch, làm tăng khó khăn trong việc thụ thai.

Nhiều vấn đề tiềm ẩn ở nam giới như suy giảm testosterone, rối loạn chuyển hóa hay giãn tĩnh mạch thừng tinh thường âm thầm kéo dài nhiều năm, ảnh hưởng đến chất lượng tinh trùng và chức năng tình dục. Khi kết hợp với áp lực sinh con, tình trạng rối loạn chức năng tình dục trở nên nghiêm trọng và khó phục hồi nếu không can thiệp kịp thời. Việc bỏ hoặc không tuân thủ phác đồ điều trị không chỉ giảm hiệu quả thụ thai mà còn làm tăng gánh nặng tài chính.

Áp lực sinh con, công việc và chi phí điều trị khiến nhiều nam giới tìm đến rượu bia hay thuốc lá, tạo vòng xoắn bệnh lý khó điều trị, làm giảm chất lượng sống. Để khắc phục, bác sĩ cần xác định nguyên nhân vô sinh kết hợp trị liệu tâm lý, giúp người bệnh giải tỏa căng thẳng. Sự đồng hành và cảm thông từ gia đình, bạn đời cũng góp phần cải thiện nhanh chóng tình trạng.

Anh Cường được chẩn đoán giãn tĩnh mạch thừng tinh, phẫu thuật khôi phục chức năng tinh hoàn và hormone testosterone. Sau 3 tháng, kết quả tinh dịch đồ cải thiện tốt, vợ chồng được khuyến khích thụ thai tự nhiên. Anh Hùng được điều trị nội tiết kết hợp trị liệu tâm lý và kỹ thuật kiểm soát xuất tinh. Ba tháng sau, đời sống tình dục của anh chị cải thiện, và hiện vợ anh mang thai hơn 13 tuần, thai kỳ ổn định.

Bác sĩ Ngọc khuyên nam giới nên thăm khám sức khỏe sinh sản khi xuất hiện rối loạn cương, xuất tinh sớm kéo dài trên 3 tháng, lo âu, né tránh quan hệ, hoặc không thụ thai sau một năm nỗ lực. Khám sớm giúp loại trừ nguyên nhân thực thể, kết hợp điều trị nam khoa và tâm lý, cải thiện chức năng tình dục và nâng cao hiệu quả điều trị vô sinh.

Nguồn: TinTucNews