Xung đột giữa Mỹ và Iran đang tạo ra áp lực chưa từng có lên chuỗi cung ứng dược phẩm toàn cầu, đe dọa khả năng tiếp cận các loại thuốc thiết yếu và các liệu pháp y tế quan trọng. Nguy cơ khan hiếm không chỉ ảnh hưởng đến các bệnh viện tại Trung Đông mà còn lan ra toàn cầu, đặc biệt đối với các loại thuốc điều trị ung thư, vaccine và các sản phẩm cần bảo quản lạnh nghiêm ngặt.

Theo Reuters ngày 16/3, tình hình căng thẳng leo thang đã làm gián đoạn dòng chảy dược phẩm vào khu vực vùng Vịnh. Trong hai tuần gần đây, các cuộc tấn công qua lại giữa Mỹ, Israel và Iran khiến nhiều trung tâm trung chuyển hàng không quan trọng bị tê liệt. Đồng thời, các tuyến hàng hải huyết mạch phải tạm dừng hoạt động do lo ngại an ninh. Các công ty logistics buộc phải tìm đường bay thay thế hoặc chuyển sang vận tải đường bộ, từ đó kéo dài thời gian giao hàng, tăng chi phí nhiên liệu và cần sử dụng lượng lớn đá khô để bảo quản thuốc nhạy cảm với nhiệt độ.

Các hãng dược phẩm phương Tây đang chật vật tìm giải pháp. Nhiều lô hàng được chuyển đến các sân bay như Jeddah, Riyadh (Arab Saudi), Istanbul (Thổ Nhĩ Kỳ) hoặc Oman, sau đó tiếp tục vận chuyển bằng xe tải vào vùng Vịnh. Tuy nhiên, các trung tâm logistics lớn như Dubai, Abu Dhabi và Doha vẫn chưa thể hoạt động trở lại sau các cuộc tấn công của Iran. Sự thay đổi lộ trình làm phát sinh thêm chi phí và kéo dài thời gian vận chuyển, ảnh hưởng trực tiếp tới việc cung ứng thuốc.

Ông Wouter Dewulf, giáo sư Trường Quản lý Antwerp (Bỉ), cảnh báo rằng hơn 20% lượng hàng hóa vận chuyển bằng đường hàng không toàn cầu – phương thức chính để vận chuyển thuốc cấp cứu và vaccine – đang đối mặt với nguy cơ gián đoạn. Những nhóm thuốc chịu ảnh hưởng nặng nề nhất là thuốc điều trị ung thư và các liệu pháp cần bảo quản lạnh nghiêm ngặt.

Chuyên gia Prashant Yadav từ Hội đồng Quan hệ Đối ngoại (CFR) cho biết lượng dự trữ của các loại thuốc đắt tiền này chỉ đủ dùng trong khoảng ba tháng. Nếu việc vận chuyển tiếp tục trì trệ, bệnh nhân ung thư có thể phải bắt đầu lại liệu trình điều trị hoặc đối mặt với nguy cơ bệnh diễn tiến xấu.

Không chỉ thuốc thành phẩm, chuỗi cung ứng còn gặp nguy cơ thiếu vật tư phụ trợ quan trọng. Chuyên gia David Weeks từ Moody’s nhấn mạnh rằng ngay cả các chi tiết nhỏ như nút cao su trên lọ thuốc hay nhựa dùng trong túi truyền dịch cũng có thể trở thành “điểm nghẽn” nếu nguồn cung bị gián đoạn.

Tại Anh, Hiệp hội Dược phẩm Độc lập (IPA) đã hối thúc chính phủ cấm xuất khẩu và đầu cơ 150 loại thuốc đang khan hiếm, đồng thời bổ nhiệm đặc sứ điều phối nguồn cung. Bộ Y tế và Chăm sóc Xã hội Anh đang tăng cường đầu tư vào sản xuất dược phẩm trong nước và chuẩn bị sẵn các phương án sử dụng thuốc thay thế nhằm bảo vệ bệnh nhân.

Mỹ cũng chịu tác động gián tiếp dù không nhập thuốc trực tiếp từ Trung Đông. Khoảng 47% lượng thuốc gốc tại Mỹ phụ thuộc vào Ấn Độ, trong khi Ấn Độ nhập khẩu khoảng 40% dầu thô từ eo biển Hormuz – nguyên liệu nền tảng để sản xuất dược phẩm, điển hình như thuốc giảm đau Acetaminophen. Theo ông Rohit Tripathi, Phó Chủ tịch RELEX Solutions, chi phí vận tải tăng mạnh tác động đến giá thành và khả năng duy trì dự trữ.

Hiện nhiều hãng dược phẩm chỉ duy trì lượng hàng dự trữ từ 30 đến 60 ngày. Khi chi phí vận tải hàng không từ Ấn Độ tăng từ 200% đến 350%, việc duy trì giá thuốc ổn định trở nên khó khăn. Giới chuyên gia cảnh báo nếu tình trạng gián đoạn không được giải quyết sớm, trong vòng 4-6 tuần tới, nhiều loại thuốc cơ bản như thuốc điều trị tiểu đường, huyết áp, kháng sinh và vật tư y tế có thể rơi vào tình trạng khan hiếm rõ rệt, đe dọa trực tiếp đến chăm sóc sức khỏe bệnh nhân trên toàn cầu.

Nguồn: TinTucNews