Áp lực từ thời hạn gấp rút giúp não bộ sản sinh các hormone cảnh báo, giảm sự trì hoãn và nâng cao khả năng tập trung vào nhiệm vụ.
Tiến sĩ tâm lý Jenny Woo, CEO của Mind Brain Emotion – tổ chức chuyên phát triển kỹ năng cảm xúc cho trẻ em và gia đình, giải thích rằng trì hoãn thường xuất phát từ cảm giác quá tải, chứ không phải lười biếng. Khi còn nhiều thời gian, con người dễ xem nhẹ công việc hoặc muốn thực hiện mọi thứ một cách hoàn hảo. Tuy nhiên, khi deadline cận kề, áp lực khiến bộ não buộc phải hành động, loại bỏ sự chần chừ.
Nhà tâm lý học lâm sàng Sabrina Romanoff tại Đại học Yeshiva (Mỹ) cho biết, hạn chót tạo ra khuôn khổ thời gian cụ thể gắn với hậu quả rõ ràng, trở thành động lực mạnh mẽ để hoàn thành công việc.
Tiến sĩ Jenny Woo cũng nhấn mạnh rằng khi deadline còn xa, nhiệm vụ thường bị xem như trừu tượng, do đó não bộ không coi là ưu tiên. Daryl Appleton gọi hiện tượng này là “chiết khấu thời gian”, tức não bộ đánh giá thấp phần thưởng hoặc hậu quả khi chúng xảy ra trong tương lai xa.
Hiện tượng này liên quan đến định luật Yerkes-Dodson, theo đó hiệu suất làm việc tăng cùng mức căng thẳng tinh thần nhưng chỉ đến một ngưỡng nhất định. Áp lực thời gian kích hoạt phản ứng cảnh báo, giải phóng cortisol và adrenaline, đồng thời tăng dopamine, giúp não tập trung vào việc quan trọng và bỏ qua những chi tiết không cần thiết.
Tuy nhiên, “năng suất phút chót” không phù hợp với tất cả mọi người. Các chuyên gia chia người lao động thành hai kiểu: “Người lập kế hoạch” và “Người tìm kiếm áp lực”. Nhóm lập kế hoạch thường bắt tay vào công việc sớm để giảm rủi ro, nhận dopamine mỗi khi hoàn thành từng bước trong danh sách. Ngược lại, nhóm tìm kiếm áp lực ít quan tâm đến tiến độ đều đặn và cần tín hiệu bên ngoài để khơi động động lực.
Áp lực thời gian hữu ích với những công việc ngắn hạn, đơn giản như xử lý email hay nhập dữ liệu, nhưng có thể gây phản tác dụng với nhiệm vụ sáng tạo hoặc đòi hỏi hợp tác nhóm. Khi căng thẳng quá mức, tư duy bị thu hẹp, khó kết nối các ý tưởng phức tạp.
Việc liên tục dựa vào adrenaline để hoàn thành công việc sát giờ cũng khiến hệ thần kinh rơi vào trạng thái căng thẳng kéo dài, dễ dẫn đến kiệt sức. Nếu thường xuyên trễ hạn, đó là dấu hiệu bạn đang quá tải.
Các chuyên gia khuyên cách khắc phục là chia nhỏ mục tiêu lớn thành các bước nhỏ, đặt các mốc thời gian phụ thay vì chờ đến deadline cuối cùng. Làm việc cùng đồng nghiệp hoặc bạn bè cũng giúp duy trì tập trung và tăng cảm giác trách nhiệm.
Nguồn: TinTucNews
