Giá gas và xăng dầu leo thang do căng thẳng ở Trung Đông đang ảnh hưởng trực tiếp đến sinh kế, khiến nhiều hộ gia đình nghèo tại châu Á phải quay lại dùng củi để nấu nướng.

Tại Kolkata, Ấn Độ, ông Abhijit Chakraborty, chủ một quán trà nhỏ, bồn chồn theo dõi giá gas liên tục tăng. Từ ngày 7/3, các công ty dầu khí nhà nước đã nâng giá bình gas 14,2 kg thêm 60 rupee (khoảng 0,65 USD), mức cao nhất trong hai năm qua. Quán của ông mỗi tháng tiêu thụ một bình gas, và mức tăng giá này đang ăn vào thu nhập 12.000 rupee (130 USD) hàng tháng của gia đình. Ông than thở, khách hàng giờ mua ít trà hơn vì chi phí sinh hoạt tăng.

Tình trạng khan hiếm nhiên liệu còn khiến một số người kinh doanh chợ đen tích trữ, làm trầm trọng thêm cuộc khủng hoảng. Chính phủ Ấn Độ phải quy định mỗi lần đặt bình gas cách nhau 25 ngày.

Tại Noida, chị Ranjana Devi, 35 tuổi, buộc phải cân nhắc sử dụng lại bếp củi truyền thống trên sân thượng. Gia đình chị làm nghề bán rau vỉa hè, không được hưởng ưu đãi mua gas, phải mua qua trung gian với giá từ 1.100 lên 1.350 rupee mỗi bình. Để tiết kiệm, chị dự định nhặt củi hoặc dùng phân bò khô làm chất đốt, bất chấp nguy cơ sức khỏe do khói bếp.

Ông Sunil Mani là cố vấn chính sách tại Viện Quốc tế về Phát triển Bền vững Ấn Độ, cảnh báo việc người dân quay lại dùng củi đang cản trở nỗ lực tiếp cận năng lượng sạch.

Tình trạng tăng giá nhiên liệu không chỉ diễn ra ở Ấn Độ. Xung đột Mỹ – Israel – Iran gây gián đoạn sản xuất và cung ứng dầu khí tại Vùng Vịnh, chiếm khoảng 20% nguồn cung toàn cầu, khiến châu Á – nơi nhập gần 90% dầu từ Tây Á – chịu ảnh hưởng nặng nề.

Tại Philippines, các tài xế xe jeepney phải vật lộn với chi phí nhiên liệu tăng cao, chỉ kiếm khoảng 400 peso (7 USD) sau 12–15 giờ làm việc. Ở Pakistan, giá xăng tăng đến 20% trong một ngày khiến người dân xếp hàng dài tại các trạm xăng, trong khi Indonesia cũng chứng kiến tình trạng mua tích trữ bằng can nhựa.

Các chuyên gia cảnh báo nếu xung đột Trung Đông kéo dài, giá dầu thô có thể lên 150 USD/thùng, đẩy hàng triệu gia đình châu Á vào cảnh thắt lưng buộc bụng.

Nhiều quốc gia đã triển khai biện pháp ứng phó. Bangladesh phân phối nhiên liệu theo định mức, Philippines và Thái Lan khuyến khích làm việc tại nhà để tiết kiệm năng lượng, còn các tỉnh ở Ấn Độ và Indonesia đổ xô tích trữ dầu diesel cho mùa vụ sắp tới. Tại Australia, nông dân cảnh báo thiếu nhiên liệu có thể ảnh hưởng sản lượng thực phẩm, một số trạm xăng giới hạn mức mua 20 AUD/người.

Các nước cũng áp dụng các biện pháp thắt chặt: Hàn Quốc cân nhắc trần giá nhiên liệu, Thái Lan đình chỉ xuất khẩu dầu thô, Trung Quốc yêu cầu nhà lọc dầu ngừng xuất khẩu diesel và xăng để đảm bảo nhu cầu trong nước. Dù Ấn Độ có dự trữ dầu thô chiến lược trong 50 ngày, họ vẫn thiếu LPG và nguồn cung thay thế từ Mỹ cần 40 ngày mới tới.

Hiện Indonesia, Nhật Bản, Hàn Quốc và Trung Quốc đang tăng cường dự trữ và sản xuất năng lượng trong nước để giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch, đảm bảo nhu cầu nội địa trong thời gian tới.

Nguồn: TinTucNews